Wat is het?
Psychotherapie is een behandelmethode die wordt toegepast bij psychische en psychosomatische klachten en problemen. Psychische problemen zijn onder meer angsten, depressies, verslavingsproblemen, specifieke fobieën en dwanghandelingen. Vaak ligt een negatieve ervaring aan de basis. De symptomen houden meestal geen verband met het onderliggende psychische probleem, en zijn dus geen weergave van de ernst van de aandoening. Psychische problemen kunnen plots optreden (acute crisis), van voorbijgaande aard zijn of chronisch worden. Mensen met psychosomatische klachten uiten hun emoties via lichamelijke symptomen, en die snel veranderen. Behandelingen helpen dikwijls slechts voor een korte periode; doorgaans is de persoon ervan overtuigd dat zijn klachten veroorzaakt worden door een lichamelijke aandoening. Soms leiden ook angst en onzekerheid die gepaard gaan met een echte ziekte, tot dit soort klachten. Het is evident dat een zuiver lichamelijke benadering van de klachten geen oplossing zal brengen. Naast medicatie is ook een psychologische vorm van hulpverlening mogelijk. Hier kan psychotherapie worden ingezet. De basis van psychotherapie zijn gesprekken tussen de persoon met psychische problemen of psychosomatische klachten en de hulpverlener (arts of psychotherapeut). Hiermee wordt gepoogd om een bepaalde zienswijze of overtuiging bij te stellen, pijnlijke gevoelens te verwerken of moeilijke situaties op een andere manier aan te pakken. Er bestaan verschillende soorten psychotherapie: – Bij de ondersteunende psychotherapie luistert de hulpverlener naar je bezorgdheden, analyseert ze en probeert je gerust te stellen. Hij bekijkt wat goed loopt in je leven; deze aspecten zal hij benadrukken. Wat minder goed loopt, zal hij via begeleiding ondersteunen. – Crisisinterventiepsychotherapie wordt toegepast in crisissituaties die een grote impact hebben op het dagelijks functioneren van de persoon. De nadruk ligt dan op een korte en intensieve begeleiding. – Korte psychotherapie is zinvol bij gemotiveerde personen. De aanpak is gericht op één specifiek probleem. Men tracht de persoon een ander denkpatroon bij te brengen om te kunnen omgaan met een moeilijke situatie.

Hoe vaak wordt het toegepast?
Vijf tot 20% van de patiënten met een chronische aandoening die een huisarts raadplegen, vertoont psychosomatische problemen. Men past psychotherapie almaar vaker toe, meestal als eerste aanpak van psychologische moeilijkheden. Psychotherapie wordt verkozen boven een behandeling met medicatie.

Hoe stelt men de aandoening vast?
De diagnose van psychische problemen en psychosomatische klachten kan moeilijk zijn. Dikwijls gebeuren eerst onderzoeken omdat de arts een fysieke ziekte vermoedt. Worden er geen afwijkingen gevonden, dan kunnen de klachten psychosomatisch zijn. Niet iedereen geeft gemakkelijk toe dat hij nood heeft aan psychologische begeleiding. Als de hulpverlener het zelf aanbrengt, dan is dat vaak een eerste stap om zich te laten helpen.

Wat kun je zelf doen?
Soms krijg je van de hulpverlener opdrachten die je thuis moet uitvoeren. Zo kan hij vragen om een dagboek bij te houden of te oefenen op iets waarmee je het moeilijk hebt.

Wat kan de hulpverlener doen?
De hulpverlener helpt je doelen te bepalen en te leren omgaan met de situatie. Hij probeert onderwerpen die je zelf niet direct aanbrengt, bespreekbaar te maken. Het soort psychotherapie hangt af van de aard van het probleem en de doelstellingen die je wilt bereiken. Bij ernstige problemen kan een psychiater worden ingeschakeld.

Bronnen
www.ebmpracticenet.be