Wat is het?
Een anaal abces is een ontsteking in de buurt van de aars. Een abces is een holte gevuld met etter. In 30 tot 40% van de gevallen vormt er zich ook een fistel. Een fistel is een gangetje tussen de etter en de darm of de huid rond de aars.

Abcessen ontstaan doorgaans vanuit een wondje in de endeldarm. Via dat wondje dringen stoelgang en bacteriën de darmwand binnen en veroorzaken zo een ontsteking. Mensen met een chronische darmziekte zoals de ziekte van Crohn lopen meer kans om een anaal abces te hebben.

Hoe vaak komt het voor?
Juiste cijfers over het voorkomen van anale abcessen zijn er niet. Ze komen vooral voor in de leeftijdscategorie van 30 tot 50 jaar, meer bij mannen dan bij vrouwen. Dertig procent van de mensen die een anaal abces krijgen, heeft dit al eerder doorgemaakt. Van alle anale abcessen ligt 60% in de buurt van de aars en zit 20% in de aars zelf of in de endeldarm. Bij kinderen is het eerder zeldzaam.

Hoe kun je het herkennen?
De 2 voornaamste symptomen zijn pijn en zwelling in of rond de aars. Diepliggende abcessen veroorzaken ook pijn bij het ontlasten. Soms zie je in de zwelling een kleine opening waaruit wat vuil vocht kan komen. Dit wijst op de aanwezigheid van een fistel tussen het abces en de huid. Je kunt ook koorts hebben.

Hoe stelt je arts de aandoening vast?
Meestal zal je arts de zachte massa van het abces kunnen voelen in de aarsstreek. Is er een fistelopening te zien, dan zal hij met een kleine sonde voelen hoe diep de fistel is. Een PPA (palpatio per anum) is een inwendig onderzoek van de aars met de vinger. Deze is vaak onmogelijk bij een abces wegens de pijn.

Wat kun je zelf doen?
Word je een pijnlijke zwelling gewaar die in omvang toeneemt in de buurt van de aars, ga dan zo snel mogelijk naar je arts.

Wat kan je arts doen?
Antibiotica alleen helpen niet. Een abces moet worden opengemaakt, en een fistel uitgesneden. Daarom zal je arts je altijd doorverwijzen naar een chirurg.

Na de operatie laat men de wonde open. Zo kan de wonde opgroeien. Dat betekent dat ze vanuit de bodem gaandeweg kan helen. Dit neemt gemakkelijk 4 tot 6 weken in beslag. De thuisverpleging komt dan dagelijks langs om de wonde te verzorgen. Vooraf moet je een zitbadje nemen.
Soms loopt de fistel door tot voorbij de sluitspier van de aars. Een deel van het abces kan dan ook achter die sluitspier zitten. In dat geval maakt men het abces open en brengt men een draad in de fistelopening in. Daarna wordt gewacht tot de ontsteking volledig verdwenen is. Er volgt nadien een tweede ingreep om de fistel weg te nemen.

Bronnen
www.ebmpracticenet.be
www.uza.be
www.proctoskliniek.nl