Wat is het?
Kortademigheid of dyspneu is een subjectief gevoel van beklemmende ademhaling. Kortademigheid is bijna altijd ernstig. Het kan veroorzaakt worden door luchtwegaandoeningen, aandoeningen van het hart- en bloedvatenstelsel, en door nog een hele reeks minder voorkomende aandoeningen:

– luchtwegaandoeningen: longontsteking, astma en andere vormen van chronische bronchitis, bloedklonters in de longen, klaplong, inademen van schadelijke stoffen zoals rook, aanwezigheid van een vreemd voorwerp in de luchtwegen…
– aandoeningen van het hart- en bloedvatenstelsel: hartfalen, hartinfarct, ernstige bloedarmoede, hartritmestoornissen…
– andere oorzaken: hyperventilatie, bijwerkingen van sommige geneesmiddelen zoals amiodarone (Cordarone®) en nitrofurantoïne (Urfadyn®, Furadantine®), ernstige overgevoeligheidsreactie op insectenbeten, spierziekten…
Het mag duidelijk zijn dat al deze aandoeningen het best zo snel mogelijk worden verholpen. Zeker bij een plots begin kan behandeling dringend zijn.

Hoe kun je het herkennen?
Het gevoel van ademnood, de bijkomende klachten en de snelheid van optreden geven een idee over de mogelijke ernst van de klachten. Als je al naar adem moet happen in rust of bij lichte inspanning, is het zeker ernstig. Ook pijn op de borst en een blauwe verkleuring van vingers en lippen zijn meestal tekenen van een levensbedreigende aandoening.

Hoe stelt je arts de aandoening vast?
Aan de hand van een bevraging en een lichamelijk onderzoek zal de arts de verschillende mogelijke oorzaken van de kortademigheid kunnen inschatten. Vaak is er aanvullend onderzoek nodig om de juiste oorzaak te achterhalen.

Wat kun je zelf doen?
Contacteer zo snel mogelijk je arts, zeker als de klachten snel opkomen en ernstige kortademigheid geven. Heb je een gekende allergie, vermijd dan contact met de stoffen waaraan je allergisch bent. Heb je ooit een ernstige reactie gehad op een insectensteek, dan is het goed om een spuit met adrenaline (Epipen®) bij de hand te hebben, mét instructies voor gebruik. Bij hyperventilatie kan ademen in een plastiek zak de aanval stoppen. Als je een gekende chronische longaandoening hebt, gebruik dan best een paar uur extra zuurstof. Ook kun je de dosis van je puffer tijdelijk verdubbelen. Bij chronische hart- en longziekten is een revalidatieprogramma aangewezen. Door training kan je fysieke conditie beduidend verbeteren. Zeker in het begin gebeurt dit best onder begeleiding van een kinesitherapeut of in een fitnesszaak met erkende begeleiders. Ook rookstop en een normaal lichaamsgewicht zijn aan te bevelen.

Wat kan je arts doen?
Je huisarts kan op basis van zijn onderzoek besluiten om zelf een behandeling in te stellen, zoals antibiotica bij een infectie, of cortisone bij een astma-aanval. Hij kan ook zelf aanvullende onderzoeken uitvoeren zoals een bloedonderzoek, een hartfilmpje (electrocardiogram) of een longfoto en zo mogelijk de behandeling hieraan aanpassen. Of hij kan je doorverwijzen naar de specialist voor verdere onderzoeken en/of voor advies. In dit geval zal de specialist het behandelingsvoorstel doen.

Bron
www.ebmpracticenet.be

verschenen op 06/12/2013